Yoga
Yoga (योग) is een methode uit India die oorspronkelijk gericht is op het ontwikkelen van bewustzijn, met als uiteindelijke doel verlichting.
In het Westen wordt Yoga vaak beoefend om de lichamelijke en mentale gezondheid te verbeteren. Toch ligt de oorsprong dieper.
Het woord Yoga komt uit het Sanskriet en betekent letterlijk juk – ofwel verbinden. Het verwijst naar het samenbrengen van lichaam en ziel, en het verenigen van het individuele bewustzijn met het grotere geheel.
Hatha
Hatha (हठ) betekent zon en maan. Hatha Yoga staat daarom voor het in balans brengen van tegenstellingen zoals het in balans brengen van Yin en Yang ☯. Denk daarbij aan lichaam en geest, individu en het geheel, rust en activiteit, kracht en zachtheid etc. In het Sanskriet betekent Dvandva (द्वन्द्व) letterlijk “paar” of “duo”. Het verwijst naar de paren van tegenstellingen waar we in de fysieke wereld voortdurend mee te maken krijgen. Door deze polen met elkaar te verbinden ontstaat er rust, evenwicht en helderheid – zowel in het lichaam als in de geest.
Pranayama – Ademhalingsoefeningen
Prāṇa (प्राण) betekent levensenergie of adem.
Āyāma (आयाम) betekent beheersing, uitbreiding of verlenging.
In de yogalessen worden verschillende ademhalingsoefeningen beoefend.
Tijdens deze oefeningen verander je de snelheid van de adem, de diepte, de beweging en soms ook de adempauze.
Elke oefening heeft zijn eigen doel.
Je leert je bewust te worden van je ademhaling, je leert de volledige longcapaciteit te benutten en je ondersteunt het lichaam bij het afvoeren van afvalstoffen.
De ademhaling heeft een sterke invloed op de interne organen.
De longen zijn voortdurend in beweging en ondersteunen, door hun uitzettende en inkrimpende werking, de pompwerking van het hart.
Tijdens de inademing zakt het middenrif omlaag. Hierdoor ontstaat er een verhoogde druk in de buik, waardoor de buikorganen als het ware van binnenuit gemasseerd worden.
Āsana – Lichaamsoefeningen
Āsana (आसन) betekent houding of zitpositie.
Oorspronkelijk verwees het naar een stabiele en comfortabele zithouding voor meditatie.
In de moderne yoga omvat het alle lichaamshoudingen die het lichaam sterker, soepeler en stabieler maken. De houdingen helpen om spanning los te laten, het lichaam beter te voelen en een basis te creëren voor rust en aandacht.De lichaamsoefeningen hebben als doel om het lichaam soepel en gezond te maken. Vaak wordt ten onrechte alleen op het rekken van de spieren de nadruk gelegd. Dit is maar 1 aspect van de lichaamsoefeningen. Vele oefeningen hebben een spierversterkend effect of verbeteren je evenwichtsgevoel. Yoga heeft een niet te onderschatten effect op de fysiologie van de interne organen. Als iemand zijn arm optilt dan moet de long mee omhoog. Als iemand naar voren buigt dan wordt de lever naar achter geduwd. Als je opzij draait, dan verlengt de dikke darm zich etc. In de lichaamshoudingen leer je opnieuw om je lichaam te voelen, een vermogen die velen van ons zijn kwijtgeraakt. Hierdoor word je bewust van de gebieden die gespannen zijn, en ben je beter in staat om deze los te laten.
Nidrā – Ontspanningsoefeningen
Nidrā (निद्रा) betekent slaap of diepe rust. In yoga verwijst het naar een toestand van bewuste ontspanning, waarin het lichaam volledig tot rust komt terwijl de aandacht aanwezig blijft.
Tijdens deze diepe ontspanning herstellen lichaam en zenuwstelsel zich, neemt spanning af en ontstaat er ruimte in zowel lichaam als geest.
In de ontspanningsoefeningen ga je met je aandacht aftastend door het lichaam. Je onderzoekt waar spanning aanwezig is en leert deze gebieden herkennen.
Met behulp van aandachtsoefeningen, visualisatie en ademhaling kun je deze spanningen loslaten, waardoor de vastgehouden energie weer vrijer door het lichaam kan stromen.
Door regelmatig te oefenen leer je hoe je de spanningen, die zich door een jachtig leven opbouwen,
zowel in het lichaam als in de geest weer kunt oslaten. Ontspanning is geen passiviteit, maar het loslaten van wat vastzit.
Dhyāna – Meditatie
Dhyāna (ध्यान) betekent meditatie of diepe aandacht.
Het verwijst naar een toestand waarin de aandacht ononderbroken en stabiel gericht is,
zonder afleiding of verstoring.In deze staat komt de geest tot rust en ontstaat er helderheid. Gedachten komen en gaan, maar je raakt er niet meer in verstrikt.
Er bestaan veel verschillende vormen van meditatie.
Deze oefeningen kunnen uiteenlopende doelen hebben.
Denk bijvoorbeeld aan het tot rust brengen van het innerlijk,
het opheffen van blokkades, het vergroten van concentratie en kracht,
of het ontwikkelen van zelfinzicht en onderscheidingsvermogen.
Ook kan meditatie gericht zijn op het bewust worden van diepere lagen van het bewustzijn
of het openstellen voor iets wat groter is dan jezelf.
Deze doelen zijn persoonlijk en kunnen verschillen per docent en beoefenaar.
In de oorspronkelijke yoga is meditatie vooral gericht op transcendentie en verlichting.
Tijdens meditatie ontwikkel je het vermogen om waar te nemen.
Dit kan door de aandacht te richten op een bepaald lichaamscentrum,
zoals het voorhoofd (het derde oog), de borst (het hartgebied) of de buik (het krachtcentrum).
Een krachtig hulpmiddel hierbij is het voorstellingsvermogen,
bijvoorbeeld in de vorm van visualisatie.